Start-up gedijt beter met behulp van een mentor


Startende ondernemers die klaar zijn voor de wereldmarkt kunnen het beste kiezen voor gespecialiseerde hulp. Een groep mentoren die zich richt op de doorbraak van vijf tot tien starters doet er alles aan om de hele groep te laten slagen. Een zogenoemde 'accelerator' die honderden starters tegelijk onder zijn hoede neemt, is al tevreden als pakweg 10% slaagt.

Peter Ester

Dit is de les die lector Peter Ester mee terugneemt naar zijn Rotterdam Business School. Hij heeft net een rondgang achter de rug langs meer dan twintig accelerators in Silicon Valley. Op de zonnige campus van Google vertelt Ester onder een parasol dat hij ze in alle soorten en maten heeft gezien: grote en kleine, met en zonder winstoogmerk, algemene en gespecialiseerde groeiversnellers, gericht op software of op hardware.

PowerHouse

Hij is zelf onder de indruk van kleinere accelerators met een duidelijke niche zoals PowerHouse. Dat is een accelerator in Oakland die zich volledig richt op zonne-energie en niet meer dan zeven start-upteams per jaar begeleidt. Ester, tevens senator voor de ChristenUnie, wijst op soortgelijke kleinschaligere accelerators voor de gezondheidszorg en biotech. 'En kijk naar Imagine H20, die zich volledig op water richt. Die kan bijvoorbeeld voor Nederlandse starters ook heel interessant zijn. Of Prospect SV, dat zich richt op stedelijke vernieuwing.'

'Het nieuwe golfen'

Volgens Ester is voor veel geslaagde ondernemers en kapitaalverschaffers de intensieve coaching van starters 'het nieuwe golfen'. 'Ze hebben helemaal geen zin in golfen. Ik was bij Tandem. De ceo, Sunil Bhargava, heeft fors gecasht bij de verkoop van een onderneming. Die zei het veel leuker te vinden om start-ups te helpen op basis van zijn ervaring en kennis dan om te gaan golfen.'

Couveuse

Het zijn juist grote accelerators als 500 Startups, Y Combinator en Plug & Play die veel naam maken. Ze begeleiden jaarlijks tot wel tweehonderd jonge bedrijfjes. De starters gaan zo’n vier maanden met honderd tegelijk in de couveuse om aan alle kanten aan te sterken. De bedrijven betalen deze intensieve cursus met aandelen. Als twintig bedrijven doorbreken, is dat voor de groeiversneller genoeg om het verlies op de aandelen van de andere 180 starters goed te maken.

'Next big thing'

Bovendien groeit de palmares op de website van de accelerator zo heel snel. Want daar worden vanzelfsprekend telkens alleen de twintig winnaars aan toegevoegd. Degenen die het niet redden, verdwijnen van de radar aldus Ester. Het wachten is op 'the next big thing', een nieuwe Google of een Facebook. Alles draait daarbij om schaal.

Strenge selectie

Ester begrijpt dat businessmodel, in een regio waar zoveel starters zijn. De tweehonderd bedrijfjes die doordringen tot een van de grotere groeiversnellers zijn al door een streng selectieproces gegaan, wat veel zegt over het enorme aanbod van start-ups aan de Amerikaanse westkust. Doorgaans wordt minder dan een op de tien aanvragers toegelaten.

Het voordeel van een grote accelerator vindt Ester dat de starters vanaf de eerste dag veel concurrentie voelen, dat helpt in de echte wereld. Zijn hart ligt echter bij de specialisten, dat is duidelijk. En zeker als deze zich richten op maatschappelijke vraagstukken.

Nederland

De tweede les, naast de keuze voor kleinere specialisten, is dat Nederland op dit onderwerp nog een been bij moet trekken. Durfkapitaal, universiteiten en juridische en fiscale ondersteuning is in Nederland wel op orde. 'Het gaat er echter ook om dat je groot durft te denken, dat je mag falen, dat je je kennis deelt met anderen, dat je zeer ondernemend bent en tot het gaatje wilt gaan', zegt Ester. 'Wat me hier in Silicon Valley steeds opvalt, is dat ervaren ondernemers allemaal willen optreden als mentor. Ze praten bijvoorbeeld twee uur per maand met een starter, een-op-een. Dat is absoluut niet alleen altruïsme. Ze willen ook op de hoogte blijven van de nieuwste ontwikkelingen, van nieuwe bedrijfjes die bedreigend voor ze kunnen zijn, of waar ze in kunnen investeren.' De hechte verbinding van accelerators met de wereld van ondernemers is een sterk punt.

'Ecosysteem'

'Nederland denkt hier nog te makkelijk over', zegt Ester. 'Alles wat ik hier heb genoemd - van mentoren tot venture capital - heb je nodig. De accelerators die ik hier heb bezocht, hebben allemaal dit hele 'ecosysteem' om zich heen verzameld. In Nederland hebben we YesDelft en de Philips Campus in Eindhoven. Dat zijn prima voorbeelden, ik heb ze hoog. Maar verder geldt dat het dus geen kwestie is van even een hip gebouw neerzetten en dan komen de starters en de accelerators wel bijeen.'

'Grootser denken'

Ester is niet somber over Nederland. 'Nederlandse studenten zijn veel ondernemender dan toen ik jong was, in de jaren zeventig. Maar de zesjescultuur zit ons nog steeds in de weg. Hier gaan ze echt tot het gaatje. Ze maken extreem lange dagen. Dat geeft veel stress en het heeft dus zeker ook zijn schaduwzijden. We moeten dan ook beslist niet alles overnemen, maar er kan in Nederland in de meeste gevallen nog wel een tandje bij worden gezet. We moeten vooral groter en grootser leren denken.’

Accelerators

In Silicon Valley groeien accelerators of groeiversnellers aan de bomen. Een accelerator is een bedrijf dat een klein bedrag investeert in een Startup - denk aan een ton - waarna hij de jonge ondernemer enkele maanden onder zijn hoede neemt. De jonge ondernemers zitten al die tijd fysiek bij elkaar, meestal in één gebouw. Maar er zijn ook on-line accelerators. De accelerator zorgt ervoor dat ervaren ondernemers langskomen om als mentor op te treden, en zorgt voor training in juridische en fiscale zaken, in marketing en sales, in alles wat jonge talenten nog moeten leren, en natuurlijk ook in het - o zo belangrijke - pitchen van de onderneming bij kapitaalverschaffers. 'Ze helpen starters om van hun idee werkelijkheid te maken', zegt Ester.

Na drie of vier maanden is het bij de grotere groeiversnellers 'Demo-day': de hele club moet pitchen voor een zaal met honderd tot tweehonderd 'venture capitalists'. Dan is het vooral zaak om op te vallen, en niet door een sukkelige pitch. De starters hebben bijna altijd meer ideeën dan dollars, dus betalen ze voor de verleende hulp vaak in aandelen. Het gaat meestal om vijf tot tien procent van het eigen vermogen. Ester noemt dat 'fors' voor drie of vier maanden hulp, zonder enige garantie op succes. 'Dat je er ook nog een ton voor krijgt is aardig, maar dat is hier zo verbrand', zegt Ester, doelend op de hoge kosten voor huisvesting en werknemers in Silicon Valley. Solo-ondernemers zijn niet welkom. De starter moet met een team komen, waarin uiteenlopende competenties zijn vertegenwoordigd en dat heeft bewezen te kunnen samenwerken. Een accelerator investeert niet veel geld en geeft in korte tijd een heel intensieve begeleiding. Een venture capitalist steekt doorgaans meer geld in een starter, vraagt een plek in de 'board' en brengt zijn netwerk mee. Hij adviseert minder intensief, maar is wel langdurig betrokken en zit voor een deel achter het stuur. Hoeveel groeiversnellers er in en rond Silicon Valley zijn is niet bekend. Het is wel zichtbaar dat ze in toenemende mate ook buitenlandse kantoren openen, in China, India en Europa.

Bron: Start-up gedijt beter in kleine groep onder hoede mentor - FD

Al het nieuws