Een nieuw IC-concept

Intensive care units in Nederland kampen met personeelskrapte. Zowel intensivisten als verpleegkundigen zijn moeilijk te vinden, terwijl er door de toenemende vergrijzing juist meer personeel op de IC nodig is, daardoor stijgen de kosten voor de IC en loopt de kwaliteit terug. Wervingscampagnes leiden nauwelijks tot structurele verbetering. In deze crisissituatie is er wel enige verbetering in de situatie, maar deze krapte lijkt structureel te zijn. Daarnaast versterken wisselingen en onderbezetting de uitstroom van IC verpleegkundigen. Het verloopcijfer onder IC verpleegkundigen is dan ook hoog. Het voorgaand geschetste probleem kan alleen aangepakt worden met een combinatie van maatregelen. Wat is de reden van het hoge verloopcijfer op de IC? Sluiten de eigenschappen en verwachtingen van het personeel wel aan op het werk op de IC? En zo niet, wat betekent dat voor de manier waarop je mensen hiervoor opleidt? En kunnen we de mensen en middelen, m.b.v. nieuwe technieken niet efficiënter inzetten? Het onderzoek neemt daarom zowel de aansluiting tussen de inhoud van de functie en de persoonskenmerken van de functievervullers onder de loep; alsmede de vraag of de bewaking op een IC niet op een andere manier kan worden ingevuld met de huidige technologische ontwikkelingen.

Vanuit de literatuur zijn negen variabelen geselecteerd, die vermoedelijk invloed hebben op de verloopintenties van IC-verpleegkundigen. Deze variabelen zijn door een twintigtal interviews met verpleegkundigen op de IC en high care, verpleegkundigen in opleiding, afdelingshoofden IC en arts assistenten op de IC getoetst. Naast deze interviews zijn ook enkele observaties gedaan op verschillende intensive care afdelingen. Naar aanleiding van deze toetsing zijn een aantal aanpassingen doorgevoerd. Deze kwantitatieve toetsing heeft plaatsgevonden onder IC verpleegkundigen in heel Nederland. De responsrate bedroeg 592 IC verpleegkundigen. Deze groep respondenten is opgebouwd uit verpleegkundigen die verschillen in leeftijd, werkervaring, sekse, geografische achtergrond, het soort ziekenhuis waar zij werkzaam zijn en het niveau van de intensive care.

Resultaten
De onafhankelijke variabelen die volgens dit onderzoek significant invloed hebben op de verloopintenties van IC verpleegkundigen zijn:

  • Leeftijd. Hoe ouder een intensive care verpleegkundige is, hoe lager de verloop intenties van die verpleegkundige zijn.
  • Sociale steun van collega’s. Hoe beter de steun is die een intensive care verpleegkundige van zijn of haar collega’s krijgt, hoe lager de verloop intenties zijn.
  • Ontwikkelingsmogelijkheden. Als een intensive care verpleegkundige voldoende ontwikkelingsmogelijkheden ervaart, dan nemen de verloop intenties af.
  • Nachtdienst. Hoe meer problemen een verpleegkundige ervaart met nachtdiensten, hoe groter de verloop intenties zijn.
  • Omgaan met verantwoordelijkheid (lange termijn verloop intentie). Als er gekeken wordt naar de verloop intenties op de langer termijn, dan is er gevonden dat hoe slechter verpleegkundigen met de verantwoordelijkheid om kunnen gaan die zij hebben op de intensive care, hoe groter de verloop intenties worden.

Verder zijn er in het kader van het onderzoek twee bijeenkomsten georganiseerd, eenmaal een workshop en eenmaal een conference E-ICU.